Plan rozmieszczenia grobów


opr. J. Skrzypczyk

Na planie cmentarza zaznaczone zostały grobowce niektórych znanych i interesujących osób spoczywających w Adampolu.
1. Ludwika ŚNIADECKA, 1802-1866, córka i bratanica wybitnych wileńskich uczonych, prof. Jędrzeja i Jana Śniadeckich, młodzieńcza miłość jednego z największych polskich poetów, Juliusza Słowackiego, żona Michała Czajkowskiego, współorganizatorka i orędowniczka kolonii polskiej w Adampolu.
2. Antoni WIERUSKI, 1804-1869, por. w Powstaniu Listopadowym, kawaler Virtuti Militari, kpt. Legionu Polskiego na Węgrzech w 1848r., ppłk w pułku kozaków sułtańskich, instruktor armii tureckiej, w 1863 r. odznaczony orderem Mecidiye i awansem na pułkownika, administrator Adampola w 1. 1850-1853, dyrektor w 1. 1852-1853
3. Adam MICHAŁOWSKI, 1805-1869 uchodżca po Powstaniu Listopadowym.
4. Karol SOBIESZCZAŃSKI, 1829-1973, por. armii węgierskiej 1848r., kapitan w Powstaniu Styczniowym, lekarz armii tureckiej.
5. Jan DOCHODA, 1820-1906, jeniec wojny krymskiej, jeden z patriarchów Adampola, osadnik od r. 1856.
6. Jan KRZEMIŃSKI, 1818-1870, żołnierz Dywizji Polskiej Kozaków Sułtańskich, jeniec z wojny krymskiej, dozorca pierwszego kościoła w Adampolu.
7. Teodor WILKOSZEWSKI, 1822 (?)- 1899, walczył w 1848r. w powstaniu galicyjskim w Krakowie, żołnierz Dywizji Polskiej Kozaków Sułtańskich, jeden z pierwszych osadników Adampola.
8. Ignacy KĘPKA, 1813 (?)- 1923, żołnierz Dywizji Polskiej Kozaków Sułtańskich, uczestnik wojny krymskiej, patriarcha Adampola. Jego karabin skałkowy przechowywany jest w Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie.
9. Władysław PĄGOWSKI, 1827-1872, jeden z pierwszych osadników Adampola.
10. Mateusz BISKUPSKI, 1811-1896, jeden z pierwszych pionierów kolonii.
11. Mikołaj MARJAŃSKI, +1914, żołnierz Dywizji Polskiej Kozaków Sułtańskich.
12. Antoni MINAKOWSKI, 1868(?)-1916, wójt Adampola, zasłużony przy budowie kościoła i szkoły w osadzie.
13. Wincenty RYŻY, 1852-1927, student medycyny w Petersburgu, zesłany na Sybir za działalność patriotyczną, patriarcha Adampola.
14. Paweł ŻÓŁKOWSKI, 1878-1938, wójt i nauczyciel w Adampolu, autor pierwszej książki o historii osady (wyd. w 1922r. w języku francuskim i w 1929r. w jęz. Polskim), pracownik Ambasady RP w Ankarze, odznaczony przez Rząd Rzeczypospolitej Polskiej.
15. Ludwik BISKUPSKI, 1850-1932, patriarcha kolonii, długoletni wójt i marszałek kościoła, zginął tragicznie ratując dziecko spod rozpędzonych koni.
16. Ludwik BISKUPSKI, 1906-1987, doktor paryskiej Sorbony, profesor Uniwersytetu w Stambule i innych wyższych uczelni, prezes kolonii polskiej w Stambule, odznaczony Orderem Polonia Restituta, Złotą Odznaką Orderu Zasługi PRL, odznaczeniami watykańskimi i francuskimi.
17. Wincenty NOWICKI, 1882-1945, wieloletni zasłużony wójt Adampola, zmarł tragicznie podczas organizowania gaszenia pożaru pobliskiego lasu.
18. Zofia RYŻY, 1903-1986, niestrudzona krzewicielka polskości, popularna „ciocia Zosia”, odznaczona Srebrną Odznaką Orderu Zasługi PRL. W jej domu, zbudowanym przez ojca, Wincentego Ryżego, mieści się dom pamiątek po dawnych mieszkańcach i historia Adampola.
19. Edwin RYŻY, 1920-1980, w latach 30. Wysłany do szkoły średniej do Polski, do r. 1945 pracował w Konsulacie Generalnym RP w Stambule, następnie, do r. 1968 był kierownikiem i spikerem sekcji polskiej ankarskiego radia, zajmował odpowiedzialne stanowiska państwowe w Turcji.
20. Heinrich ALBERTALL, 1858-1941, Austriak, tajemniczy mieszkaniec Adampola, domniemany Habsburg.
21. „Wielka Księżna Halicz Halicka”, w istocie Anna Maria Tekla HALICKA, + 1905, grób o zagadkowej inskrypcji.
22. Grób wspólny trzech mieszkańców Adampola, zamordowanych w lipcu 1920r. przez bandytów podczas rozrachunków w okresie bezpaństwowości- Mateusza Dochody, Wiktora Brzostka i Antoniego Kowalińskiego. Ich szczątki zostały odnalezione i pochowane w końcu listopada tegoż roku.
23. Tzw. grób lazarystów. Spoczywają w nim Angelino Ansaldo i jego córka Anna z d. Ansaldo Krajcsovits.